„Człowiek i informacja. Między poznaniem a przeciążeniem” Seminarium naukowe pod patronatem Komitetu NoKSiM PAN

13 kwietnia 2026 roku w siedzibie PAN, w Pałacu Staszica w Warszawie, odbyło się seminarium Komitetu Nauk o Komunikacji Społecznej i Mediach PAN poświęcone refleksji nad współczesnymi przemianami środowiska informacyjnego oraz kompetencji poznawczych jednostki funkcjonującej w warunkach nadmiaru treści.

Program wydarzenia układał się w wyraźną narrację przechodzącą od perspektywy historycznej do współczesnych wyzwań cyfrowych. Wystąpienie otwierające prof. dr hab. Danuty Hombek z UJK w Kielcach oraz dr. Adama Jachimczyka z UW, poświęcone książce polskiej w ogłoszeniach prasowych XVIII wieku, wskazało na długie trwanie problemów obiegu informacji oraz ich materialnych i medialnych uwarunkowań.

Kolejne wystąpienie ks. dr. hab. Rafała Pastwy z KUL przesunęło punkt ciężkości w stronę mechanizmów mediatyzacji fikcji i pluralizmu sensów, co można odczytać jako odniesienie do kultury cyfrowej, w której granice między narracją, reprezentacją i rzeczywistością ulegają rozmyciu.

Następnie dr hab. Anita Has-Tokarz, prof. UMCS, podjęła wątek transformacji kompetencji informacyjnych, wskazując, że przejście od reading literacy do AI literacy oznacza konieczność redefinicji umiejętności poznawczych w warunkach przeciążenia informacyjnego oraz obecności systemów sztucznej inteligencji jako współuczestników procesów interpretacyjnych.

Zbliżony problem podjęła prof. dr hab. Małgorzata Kisilowska-Szurmińska, która w wystąpieniu dotyczącym potrzeby redefinicji kompetencji informacyjnych zwróciła uwagę na znaczenie zdolności krytycznej współpracy z algorytmami oraz rozumienia ich logik działania.

W końcowej części dr hab. Klaudia Cymanow-Sosin, prof. UPJPII, wskazała, że technoferencja jako zjawisko zakłócające koncentrację staje się nie tylko problemem pedagogicznym, lecz także polityczno-kulturowym, związanym z organizacją uwagi w gospodarce platformowej.